Κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ιωλκός η νέα ποιητική συλλογή του Νίκου Παπάνα. Τιτλοφορείται «Στρογγυλές γωνίες» κι εύχομαι να είναι καλοτάξιδη!
Περιγραφή «Στρογγυλές γωνίες»
Από τέσσερις ενότητες αποτελείται η συλλογή, στις οποίες συνοψίζονται και εξισορροπούν: ο έρωτας, το ανεκπλήρωτο, η ονειροπόληση, η δύναμη της
ποίησης.
Η αρμονική ισορροπία φαίνεται και στην αρχιτεκτονική της συλλογής με 7 ποιήματα σε κάθε ενότητα. Επίσης, επανέρχονται όλες οι αγαπημένες στιχουργικές μορφές του δημιουργού: οι δραματικοί μονόλογοι, τα χαϊκού, τα σονέτα, τα λυρικά ποιήματα, τα λυρικά επιγράμματα.
Οι μορφές αυτές εμπλουτίζονται και εξελίσσονται με αυξανόμενη ποιητική ελευθερία. Χάρη στην τελευταία, καλλιεργείται και σε αυτήν τη συλλογή ο γόνιμος διάλογος με τους δημιουργούς του παρελθόντος (ποιητές, δραματουργούς, μυθιστοριογράφους, μουσικούς).
Η διάθεση παραμένει λυρική, αλλά δε λείπει η ειρωνεία. Τολμηρή, όπως πάντα, η γλώσσα —τολμηρότερη και πλουσιότερη, μάλιστα, στην παρούσα συλλογή—κερδίζει τον αναγνώστη με την ενάργεια της έκφρασης, τις παραστατικές εικόνες και τους πρωτότυπους συνδυασμούς λέξεων.
Νίκος Παπάνας
Πέντε ποιήματα από τη συλλογή
«Στρογγυλές γωνίες»
Εκδόσεις Ιωλκός, Σεπτέμβριος 2025
ΜΗΛΟ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ
Δεν το διδάσκονται
τα παιδιά στο σχολείο.
Απροετοίμαστοι όλοι μας, λοιπόν,
να κυνηγήσουμε την ομορφιά.
Όμως, κάποιοι μαθαίνουμε ̶
νά ένα μήλο της γλώσσας.
Άξαφνα το γευόμαστε ̶
ρυάκι ρόδινο σε κάθε συλλαβή.
Των γλάρων φωτεινός χορός
γίνεται συντροφιά μας.
Πληθαίνει το ασημένιο φως
στα φύλλα της ελιάς.
Δεν ξέρω από πού έρχεται,
πού μας πηγαίνει δεν το ξέρω.
Ωστόσο, αναγνωρίζω αυτήν τη λάμψη,
την αλλιώτικη, στο καρδιοχτύπι μου.
Τι κρίμα που είναι τόσο εύθραυστη ─
σαν αρραβώνας πεταλούδας.
Τι κρίμα που είναι τόσο σπάνια ─
σάμπως βλεφάρισμα των διαμαντιών.
ET PEREAT MUNDUS
Αν είχα σπουδάσει φιλοσοφία,
θα ήξερα καλύτερα να διακρίνω
το περίφημο δίκαιο,
όπως ένα παιδί διαλέγει
τα στιλπνότερα βότσαλα,
όπως η άμμος επιλέγει να θυμάται
τα πιο ερωτευμένα βήματα.
Όμως, κάποιες φορές
το δίκαιο είναι μονάχα
μια λέξη που ιριδίζει ─
ποιο χρώμα της να προτιμήσουμε;
Αν πάλι
είχα σπουδάσει κοινωνιολογία,
ίσως να καταλάβαινα
ποια χρώματα προτίμησαν
οι διάφορες κοινωνίες.
Αλλά τέτοια επιστήμη
δεν έχω καμιά σπουδάσει.
Και μόνος μου κάθομαι τώρα
σ’ ένα τραπέζι ξεχαρβαλωμένο
πλάι στο κύμα.
μπροστά μου ένα ποτήρι
κρασί, ένα μολύβι, τα χαρτιά μου.
Από λέξεις νοσταλγικές
χτίζω έναν πύργο με πολλά δωμάτια:
Μέσα τους με στοργή σε κρύβω,
μέσα τους πάλι σε χάνω.
Κι όπως φυσάει, φοβάμαι
μην γκρεμιστεί των λέξεων ο πύργος,
μην πληγωθείς απ’ τα συντρίμμια τους εσύ
και χαθεί ο κόσμος.
ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΛΗ
Αξιοθέατο γνωστό δεν είναι.
Όμως, το μακρινό σου πρόσωπο ανατέλλει,
─ όνειρο, θαρρείς, στο πάπλωμά μου ─
κρυφά κι αθόρυβα, γύρω στις έξι το πρωί,
πολύ συχνά, σχεδόν κάθε μέρα.
Ιδιωτικό χτυποκάρδι,
ξαφνικό σμήνος δακρύων
με ιριδισμούς πικρών φτερών
στου μυαλού τον ορίζοντα.
Ημιτελών στιγμών αναζωπύρωση,
μετέωρη κι ανεπίδοτη ανθοδέσμη,
ανάσταση που μάτωσε
στο εικονοστάσι μου παγιδευμένη.
ΝΥΧΤΕΡΙΝΗ ΕΠΙΣΚΕΠΤΡΙΑ
Nur noch zuweilen im Traum
Heinrich Heine
Ατίθαση,
νυχτερινή επισκέπτρια
─ είναι λυρική μακράν
η κλητική, μα σου ταιριάζει ─
απρόσμενα και σπάνια
στα όνειρά μου έρχεσαι.
Έτσι, λοιπόν, ήσουν εχθές τα ξημερώματα.
φως αναπάντεχο στην αγκαλιά μου.
Αναπνοής πρωτάθλημα, συναγερμός
του δέρματος, μα τελικά
σπίθα παρήγορη των στοχασμών.
Άραγε, το’ νιωσες κι εσύ;
Μήπως εκεί στα μακρινά σου μέρη
τρεμόπαιξε στα βλέφαρά σου
ένα μικρό καντήλι;
Μήπως σε ντροπαλά νησιά
οι φτερωτές των ανεμόμυλων
άρχισαν πάλι να γυρίζουν,
υμνώντας το ανομολόγητο;
Ατίθαση και μακρινή, αθέατη,
ανάερων βιολιών δαντέλα
με νότες απουσίας φιλοτεχνημένη.
έτσι όλο μένεις. Είναι μάταιο
που η ψυχή τεντώνεται,
αφού ποτέ δε θα σε πλησιάσει.
QUAND VOUS SEREZ BIEN VIEILLE
Στον Pierre de Ronsard
Πάλι γαλλικός ο τίτλος;
Γιατί ─ μήπως, όταν γράφουν τα σύννεφα
εύθραυστη ποίηση στον ουρανό του Αιγαίου,
έχουμε ανάγκη τη μετάφραση;
Όταν, λοιπόν, ακόμα και η Πεντάμορφη
γερνά, τότε θυμάται, νοσταλγεί
την έκπαγλή της νιότη, που τη δόξασαν
οι ποιητές μ’ ολόχρυση γραφίδα.
Όμως, εσύ στα γηρατειά σου τι θα κάνεις
δε θα το μάθω. Περιβόλι απόκρυφο
από νωρίς διάλεξαν τ’ άνθη της μορφής σου.
Κι από τη λάμψη της φωνής σου, απ’ τη θρησκεία
του βλέμματος σου, απ’ των μαλλιών σου το βασίλειο
κατώτεροι μένουν οι άδοξοί μου στίχοι.
https://iolcos.gr/eshop/titlos/stroggyles-gonies/
